ΒΙΩΣΙΜΗ ΜΟΔΑ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
ΝΕΟ
12ο ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ
ΚΕΙΜΕΝΟ 1
Αειφόρος Μόδα: Πώς η βιομηχανία «αγκαλιάζει» τις φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές
Άρθρο, Κωνσταντίνος Μπαρτζώκας, https://www.offlinepost.gr/2024/06/06/aeiforos-moda-pws-h-viomixania-agkaliazei-tis-filikes-pros-to-periballon-praktikes/ (αποσπάσματα)
Τα τελευταία χρόνια, η βιομηχανία της μόδας έχει υποστεί έναν σημαντικό μετασχηματισμό, λόγω της αυξανόμενης ευαισθητοποίησης για περιβαλλοντικά ζητήματα και της ζήτησης των καταναλωτών για πιο βιώσιμα προϊόντα. Αυτή η στροφή προς τη βιωσιμότητα αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, παράγονται και καταναλώνονται τα ρούχα, σηματοδοτώντας μια κομβική στιγμή στην ιστορία του κλάδου.
Ένας από τους βασικούς τομείς εστίασης στη βιώσιμη μόδα είναι η χρήση οικολογικών υλικών. Οι μάρκες στρέφονται όλο και περισσότερο στο βιολογικό βαμβάκι, την κάνναβη και το μπαμπού, για την παραγωγή των οποίων απαιτούνται λιγότερο νερό και φυτοφάρμακα σε σύγκριση με το συμβατικό βαμβάκι. Επιπλέον, τα ανακυκλωμένα υλικά, όπως ο πολυεστέρας από πλαστικά μπουκάλια, κερδίζουν την προτίμηση όσων παράγουν προϊόντα βιώσιμης μόδας, καθώς συμβάλλουν στη μείωση των απορριμμάτων και της κατανάλωσης πόρων.
Η βιώσιμη μόδα εκτείνεται πέρα από τα υλικά για να συμπεριλάβει και τις ηθικές πρακτικές παραγωγής. Πολλές μάρκες υιοθετούν αρχές δίκαιων εργασιακών συνθηκών, διασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι αμείβονται με δίκαιους μισθούς και εργάζονται σε ασφαλείς συνθήκες. Η διαφάνεια στις αλυσίδες εφοδιασμού έχει καταστεί προτεραιότητα, με τις εταιρείες να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την προέλευση των προϊόντων τους και τις συνθήκες υπό τις οποίες κατασκευάστηκαν.
Η κίνηση προς τη βιωσιμότητα στη μόδα αντιπροσωπεύει μια συλλογική προσπάθεια από τις επωνυμίες, τους καταναλωτές και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για τη δημιουργία μιας πιο ηθικής, περιβαλλοντικά υπεύθυνης βιομηχανίας.
Αγκαλιάζοντας αυτές τις αλλαγές, ο κόσμος της μόδας διατηρεί ασφαλή τον πλανήτη μας για τις μελλοντικές γενιές. Δίνει, επίσης, ένα καλό παράδειγμα για το πώς οι βιομηχανίες μπορούν να προσαρμοστούν και να ευδοκιμήσουν σε μια οικολογική εποχή.
ΚΕΙΜΕΝΟ 2
Οι συμβουλές που θα σε βοηθήσουν να κάνεις την αρχή
Κείμενο οδηγιών, https://emylou.gr/ti-einai-i-viosimi-moda-kai-pos-tha-tin-kaneis-meros-tis-kathimerinotitassou/?srsltid=AfmBOopBfW9laj7DauBBVtEMYJnZRJrgM4C_z3G0gN5X8lCUDobfOw3g (αποσπάσματα)
Ανεξάρτητα από το πόσο εντατικά παρακολουθείς τον χώρο της μόδας, τον τελευταίο χρόνο πιθανότατα έχεις συναντήσει –έστω και μία φορά– τον όρο «βιώσιμη μόδα». Παρότι χρειάστηκε να περάσουν περίπου δέκα χρόνια από την πρώτη φορά που καταγράφηκε ο συγκεκριμένος όρος, μέχρι να γνωστοποιηθεί και να διαδοθεί στο ευρύ κοινό, σήμερα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο ελπιδοφόρες τάσεις της μόδας.
Στην περίπτωση, λοιπόν, που επιθυμείς να βάλεις και εσύ το «λιθαράκι» σου σε αυτή την προσπάθεια, παρακάτω υπάρχουν συγκεντρωμένα τα βήματα που θα σε βοηθήσουν να κάνεις την αρχή.
Γνώρισε καλύτερα το περιεχόμενο της ντουλάπας σου
Το πρώτο βήμα για να κάνεις τη βιώσιμη μόδα μέρος του τρόπου ζωής σου, είναι να πραγματοποιήσεις μία πρώτη διαλογή, ένα καλό ξεσκαρτάρισμα στα ρούχα που ήδη διαθέτεις στην ντουλάπα σου. Ξεχωρίζοντας τα ρούχα που φοράς τακτικά, από εκείνα που έχουν παλιώσει, εκείνα που δεν σου εφαρμόζουν καλά και εκείνα που δεν σε εκφράζουν, θα έχεις μία καλύτερη εικόνα των επιλογών που διαθέτεις, αλλά θα είσαι σε θέση να ξέρεις και τι ακριβώς σου λείπει.
Δώσε παράταση στη διάρκεια ζωής των ρούχων
Σίγουρα υπάρχουν κομμάτια στην ντουλάπα σου, τα οποία ενώ σου αρέσουν, δεν ταιριάζουν πλέον στον σωματότυπό σου ή έχουν κάποιο ελάττωμα, με αποτέλεσμα να είναι εδώ και μήνες αφόρετα. Μπορείς να συγκεντρώσεις τα συγκεκριμένα κομμάτια σε μία τσάντα και να επισκεφθείς τη μοδίστρα της περιοχής σου, η οποία θα σε ενημερώσει για το αν υπάρχει δυνατότητα επιδιόρθωσης ή θα σου επισημάνει τις μεταποιήσεις που χρειάζεται να γίνουν, για να είναι τα ρούχα… κομμένα και ραμμένα στα μέτρα σου.
Κανένα ρούχο δεν καταλήγει στον κάδο
Ένας από τους απαράβατους κανόνες της βιώσιμης μόδας, είναι πως κανένα ρούχο δεν καταλήγει στον κάδο απορριμμάτων, καθώς αυξάνει το οικολογικό αποτύπωμα. Αντίθετα, ένα ρούχο που πλέον δεν θέλεις να φοράς, μπορεί να γίνει χιλιάδες άλλα πράγματα. Πριν βιαστείς να το ξεφορτωθείς, μπορείς να του χαρίσεις μία δεύτερη «ζωή» πραγματοποιώντας μία δωρεά σε κάποιον οργανισμό που συλλέγει ρούχα, μετατρέποντας το ρούχο σε πανάκι καθαρισμού, θήκη μαξιλαριών, χειροποίητη τσάντα για τα ψώνια του σούπερ μάρκετ ή ένα νέο ρούχο.
Όποια συμβουλή κι αν επιλέξεις για να κάνεις τη βιώσιμη μόδα μέρος της καθημερινότητάς σου, να θυμάσαι πως το στυλ δεν απαιτεί να έχουμε μία γεμάτη ντουλάπα από ρούχα, αλλά να διαθέτουμε καλοραμμένα και διαχρονικά κομμάτια που μπορούν να ταιριάξουν μεταξύ τους με πολλούς τρόπους. Είσαι έτοιμη/-ος να κάνεις την αρχή;
ΚΕΙΜΕΝΟ 3
Το φόρεμα
Αιμιλία Πλατή, διήγημα, https://www.fractalart.gr/to-forema/ (αποσπάσματα)
[…] Για τα ψώνια συνήθως πήγαιναν στην Νέα Ιωνία. Ωραία αγορά και προπαντός φτηνή. Έβρισκες να αγοράσεις, χωρίς να χρειαστεί να ξεφύγεις από τον προϋπολογισμό σου. Η μαμά βέβαια πάντα κοιτούσε υφάσματα, για την ακρίβεια ρετάλια. Τι ρετάλια όμως ήταν αυτά, αν ήταν κιόλας δυο μέτρα φάρδος; Αν έκοβες σωστά το πατρόν μπορούσες να βγάλεις δύο φούστες αντί για μία. Και η μαμά ήταν καλή σ’ αυτό, ήταν καλή μοδίστρα. Ήταν βλέπεις πρόβλημα να ντύνεις τρία παιδιά, κι όλα κορίτσια…
Έραβε η μαμά, από τα ρετάλια έφτιαχνε φουστανάκια, φούστες και ζακετάκια. Έραβε και για τον εαυτό της, φορέματα και φούστες. Σπάνια αγόραζε έτοιμα ρούχα για εκείνη. […]
Η Αγγελική σαν μεγαλύτερη (πήγαινε κιόλας Πέμπτη Δημοτικού) ήταν η πιο τυχερή. Αυτή , καθώς δεν είχε άλλο παιδί μπροστά της, έπαιρνε όλο καινούρια. Οι άλλες δύο τα έβρισκαν έτοιμα από εκείνη. Είχε υποχρέωση βέβαια, να μη τα χαλάσει, να τα κρατήσει καθαρά και κυρίως χωρίς σκισίματα και ξηλώματα, να τα βρουν έτοιμα και οι άλλες δύο. Να τα χαρούν και κείνες. Ήταν τα ρούχα –και τα παπούτσια– κάπως σαν δανεικά, σαν αγαθά με μίσθωση χρόνου. Ήθελε μια υπευθυνότητα αυτό, μια σοβαρότητα, δεν ήταν αστείο πράγμα.
Όμως αυτήν την φορά ήταν αλλιώς. Πλησίαζαν Χριστούγεννα και θα πήγαιναν όλοι μαζί για βόλτα στο Μινιόν. Στο κέντρο της Αθήνας.
[…]
Μα τι κόσμος ήταν αυτός στο Μινιόν. Όλη η Αθήνα είχε έρθει να το δει και για να ψωνίσει. […]
Η μαμά φώναξε τότε την Αγγελική
– «Πάμε να δούμε κανένα φόρεμα για σένα για τις γιορτές, Αγγελική;». Χρειάζεσαι ένα, το κόκκινο σου μίκρυνε, θα το πάρει τώρα η Χριστίνα. Να πάρεις ένα και άμα το προσέχεις θα μείνει και για τις άλλες.
Η Αγγελική δε πίστευε στ’ αυτιά της. Μα ήταν δυνατόν; Θα ψώνιζε και φόρεμα; […]
– «Μαμά, μου αρέσει αυτό το καφέ με τα βολάν. Να το δοκιμάσω; Και το δοκίμασε! […] Δεν μπορούσαν να το πάρουν. […]
Μια μέρα, λίγο πριν την Πρωτοχρονιά, η μαμά φώναξε την Αγγελική στο υπνοδωμάτιο των γονιών που είχε και την ραπτομηχανή μέσα.
– «Βάλτο λίγο να το δω πάνω σου, μήπως θέλει να το πάρω λίγο πουθενά».
Το είδε και δεν πίστευε στα μάτια της. Το ίδιο εκείνο σοκολατένιο φόρεμα, με τα βολάν και τις σφηκοφωλιές! Θα πρέπει να της πήρε μέρες. Μα πώς το έκανε ίδιο; Ήθελε τόσα να της πει. Πως είχε ένα μεγάλο ευχαριστώ μέσα στην καρδιά της για εκείνη. Για τον κόπο της να το κάνει τόσο όμορφο, για τον χρόνο που ξέκλεψε από τις ανελέητες δουλειές και από την φροντίδα των μωρών.
[…]
– « Καλό σού είναι!» είπε μόνο η μαμά και βγήκε βιαστικά από το δωμάτιο.
Εκείνη την χρονιά η Αγγελική φόρεσε το σοκολατένιο φόρεμα πολύ, χωρίς όμως να το χαλάσει. Το πρόλαβαν και το χάρηκαν και οι δυο μικρότερες αδελφές της. […]
ΘΕΜΑΤΑ
Θέμα Α
Α1. Να αποδώσετε συνοπτικά, σε μία παράγραφο 70-80 λέξεων, το περιεχόμενο των τριών (3) τελευταίων παραγράφων («Η βιώσιμη μόδα … οικολογική εποχή.») του Κειμένου 1.
Μονάδες 20
Θέμα Β
Β1. Για κάθε πρόταση (1, 2, 3, 4, 5) να επιλέξετε και να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα της σωστής απάντησης (α, β ή γ) σύμφωνα με το περιεχόμενο του Κειμένου 1 (χωρίς αναφορά σε χωρία του Κειμένου):
1. Στην πρώτη (1η) παράγραφο υποστηρίζεται ότι
α. η βιομηχανία της μόδας έχει στραφεί στην παραγωγή βιώσιμων προϊόντων.
β. οι καταναλωτές δε γνωρίζουν για τα βιώσιμα προϊόντα.
γ. οι καταναλωτές ενδιαφέρονται να μάθουν για τον τρόπο παραγωγής των ρούχων.
2. Στη δεύτερη (2η) παράγραφο υποστηρίζεται ότι
α. οι εταιρείες προτιμούν τη χρήση οικολογικών υλικών που είναι πιο ποιοτικά από τα συμβατικά.
β. οι εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο στη χρήση βιολογικού βαμβακιού γιατί είναι οικονομικότερο.
γ. η βιώσιμη μόδα στοχεύει στη χρήση πιο οικολογικών υλικών, καθώς και σε όσα μπορούν να ανακυκλωθούν.
3. Στην τρίτη (3η) παράγραφο υποστηρίζεται ότι
α. στα ζητήματα που σχετίζονται με τη βιώσιμη μόδα είναι και η υψηλή μισθοδοσία των εργαζομένων.
β. Στη βιώσιμη μόδα εντάσσονται και ηθικές πρακτικές παραγωγής των προϊόντων.
γ. πρέπει να παρέχονται πληροφορίες για την προέλευση και το κόστος παραγωγής των προϊόντων.
4. Στην τέταρτη (4η) παράγραφο αναφέρεται ότι
α. η βιωσιμότητα στη μόδα είναι αποκλειστκά υπόθεση των εταιρειών μόδας.
β. η βιωσιμότητα στη μόδα είναι κοινή προσπάθεια για τη δημιουργία πιο ηθικής και περιβαλλοντικά υπεύθυνης βιομηχανίας.
γ. η βιωσιμότητα στη μόδα εξαρτάται μόνο από τη συμπεριφορά των καταναλωτών.
5. Στην πέμπτη (5η) παράγραφο υποστηρίζεται ότι
α. με την αποδοχή των αλλαγών που φέρνει η βιώσιμη μόδα ο πλανήτης μας διατηρείται ασφαλής.
β. η εποχή μας δεν αποδέχεται εύκολα τις αλλαγές.
γ. η ασφάλεια του πλανήτη μας δε σχετίζεται με τον κόσμο της μόδας.
Μονάδες 15
Β2. α. Στην αρχή της τρίτης παραγράφου του Κειμένου 1 επαναλαμβάνεται η φράση (όρος) «βιώσιμη μόδα», που υπάρχει και στην πρώτη πρόταση της δεύτερης (2ης) παραγράφου. Πώς λειτουργεί στην οργάνωση του κειμένου η επανάληψή της; (μονάδες 6)
β. Παρόλο που και το Κείμενο 1 και το Κείμενο 2 αναφέρονται στη βιώσιμη μόδα, έχουν διαφορές. Να αναφέρετε μία (1) διαφορά στο περιεχόμενό τους. (μονάδες 4)
Μονάδες 10
Β3. Στην τρίτη (3η) συμβουλή «Κανένα ρούχο … ή ένα νέο ρούχο.» που δίνει η συντάκτρια του Κειμένου 2στην αναγνώστρια/αναγνώστη να βρείτε και να γράψετε στο τετράδιό σας δύο (2) διαφορετικές λεξικογραμματικές (γλωσσικές) επιλογές με τις οποίες της/του υποδεικνύει (την/τον κατευθύνει σε) ενέργειες που μπορεί να κάνει, για να γίνει η βιώσιμη μόδα μέρος της καθημερινότητάς της/του. (μονάδες 4) Να εξηγήσετε τη λειτουργία της καθεμιάς. (μονάδες 6)
Μονάδες 10
Θέμα Γ
Γ1. Με ποιον τρόπο αποκτούν και πώς αντιμετωπίζουν τα ρούχα τους τα μέλη της οικογένειας του Κειμένου 3; Να απαντήσετε στα παραπάνω ερωτήματα αξιοποιώντας τρεις (3) διαφορετικούς κειμενικούς δείκτες. Νομίζετε ότι στις μέρες μας αποκτούμε και αντιμετωπίζουμε τα ρούχα μας με τον ίδιο τρόπο;
Μονάδες 15
Θέμα Δ
Δ1. Αξιοποιώντας δημιουργικά τα Κείμενα Αναφοράς, σε άρθρο σας με 350-400 λέξεις, που θα δημοσιευτεί σε γνωστό περιοδικό μόδας για νέους, να αναφέρετε τεκμηριωμένα:
α. δύο λόγους για τους οποίους είναι αναγκαία η βιώσιμη μόδα και
β. τρόπους με τους οποίους μπορούν οι καταναλωτές να συμβάλουν
στην καθιέρωσή της.
Μονάδες 30
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Θέμα Β
Β1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις, οι οποίες βασίζονται στα Κείμενα 1 και 2 (μία μόνο από τις τέσσερις προτεινόμενες απαντήσεις είναι σε κάθε περίπτωση ορθή):
1. Στον επίλογο του Κείμενο 2 η συντάκτρια υποστηρίζει ότι
α. για να έχουμε στυλ, απαιτούνται πάρα πολλά ρούχα.
β. έχουμε στυλ, εφόσον ακολουθούμε τη βιώσιμη μόδα.
γ. έχουμε στυλ, μόνο όταν φοράμε καλοραμμένα μοντέρνα ρούχα.
δ. έχουμε στυλ φορώντας κλασικά και καλοραμμένα ρούχα που συνδυάζονται μεταξύ τους με πολλούς τρόπους.
2. «Η βιώσιμη μόδα εκτείνεται πέρα από τα υλικά για να συμπεριλάβει και τις ηθικές πρακτικές παραγωγής». Στην παραπάνω περίοδο ο δείκτης λόγου (σύνδεσμος) «για να» δηλώνει
α. αναφορά.
β. σκοπό.
γ. χρόνο.
δ. προϋπόθεση.
3. Στην τρίτη (3η) παράγραφο του Κειμένου 1, συνώνυμο του ρήματος «έχει καταστεί» με το οποίο το ύφος γίνεται ανεπίσημο και οικείο είναι το ρήμα
α. έχει γίνει.
β. έχει αναδειχθεί.
γ. έχει τεθεί.
δ. συνιστά.
4. Στην τρίτη (3η) παράγραφο του Κειμένου 1, αντώνυμο του ρήματος «υιοθετούν» είναι το ρήμα
α. επικροτούν.
β. απορρίπτουν.
γ. εισάγουν.
δ. αναβάλλουν.
5. Στον τίτλο της τέταρτης (4ης) παραγράφου του Κειμένου 2, η προστακτική «Δώσε» δηλώνει
α. προσταγή.
β. παράκληση.
γ. συμβουλή.
δ. ευχή.
Μονάδες 15
Β2. α. Η συντάκτρια του Κειμένου 2 σε κάθε παράγραφο που αναφέρει τα «βήματα-συμβουλές» που δίνει στον αναγνώστη/αναγνώστρια σημειώνει με έντονα γράμματα και τίτλο της. Τι πετυχαίνει με τη χρήση αυτών των τίτλων; (Η έκταση της απάντησης να είναι μέχρι 60 λέξεις, μονάδες 6.)
β. – «Αγκαλιάζοντας αυτές τις αλλαγές» (Κείμενο 1, 5η παράγραφος)
– «να βάλεις και εσύ το “λιθαράκι” σου» (Κείμενο 2, 2η παράγραφος)
Να αποδώσετε το νόημα των παραπάνω μεταφορικών φράσεων με κυριολεκτική χρήση της γλώσσας. (μονάδες 4)
Μονάδες 10
Β3. Πρόθεση του αρθρογράφου στη δεύτερη (2η) παράγραφο του Κειμένου 1 («Ένας από … κατανάλωσης πόρων») είναι να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους η βιώσιμη μόδα εστιάζει στη χρήση οικολογικών υλικών. Να βρείτε και να γράψετε στο τετράδιό σας δύο (2) κειμενικά σχήματα (τρόπους οργάνωσης του λόγου του) στην παράγραφο αυτή (μονάδες 4) και να εξηγήσετε πώς το καθένα από αυτά εξυπηρετεί την πρόθεσή του. (μονάδες 6)
Μονάδες 10
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Θέμα Α
Α1. Περιεχόμενο των παραγράφων είναι η ηθική διάσταση της βιώσιμης μόδας. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι πολλές φίρμες φροντίζουν για καλές συνθήκες εργασίας και για τη δίκαιη αμοιβή των εργαζομένων και ότι είναι προτεραιότητα των εταιρειών η ενημέρωση για την προέλευση και τις συνθήκες παραγωγής των προϊόντων. Επισημαίνεται ότι η βιώσιμη μόδα αποτελεί κοινή προσπάθεια και παράδειγμα για τη δημιουργία βιομηχανίας που μπορεί να προοδεύει και ταυτόχρονα να διατηρείται το περιβάλλον ασφαλές για τις επερχόμενες γενιές.
Θέμα Β
Β1. 1. α
2. γ
3. β
4. β
5. α
Β2. α. Με την επανάληψη της φράσης στα σημεία αυτά επιτυγχάνεται η συνεκτικότητα και η συνοχή του Κειμένου. Η συνεκτικότητα επιτυγχάνεται, καθώς στη δεύτερη παράγραφο γίνεται αναφορά στα υλικά (οικολογικά και ανακυκλωμένα) που χρησιμοποιεί η βιολογική μόδα (βασικό θέμα του κειμένου) για την προστασία του περιβάλλοντος και στην τρίτη παράγραφο γίνεται με λογική ακολουθία αναφορά στις ηθικές πρακτικές παραγωγής που εφαρμόζει η βιώσιμη μόδα. Τα επιμέρους θέματα που αναφέρονται σε κάθε παράγραφο σχετίζονται με το βασικό θέμα του κειμένου, οργανώνονται σε θεματικές παραγράφους και μπαίνουν σε λογική σειρά: από τα υλικά μέσα στον ανθρώπινο παράγοντα. Έτσι, επιτυγχάνεται η συνεκτικότητα του κειμένου. Η συνοχή του επιτυγχάνεται με την επανάληψη της φράσης «βιώσιμη μόδα» στην αρχή της τρίτης παραγράφου. Με την επανάληψή της γίνεται η εισαγωγή σε άλλο επιμέρους, σχετικό με το βασικό, θέμα και η σύνδεση των δύο παραγράφων μεταξύ τους.
β. Μία, βασική, διαφορά στο περιεχόμενο του Κειμένου 1 από το Κείμενο 2 είναι ότι στο περιεχόμενο του Κειμένου 1 δίνονται πληροφορίες για τη βιώσιμη μόδα, π.χ. για τη στάση πολλών εταιρειών που ακολουθούν τη βιώσιμη μόδα απέναντι στους εργαζόμενους και στα δικαιώματά τους «υιοθετούν αρχές … σε ασφαλείς συνθήκες», ενώ στο Κείμενο 2 δίνονται συμβουλές-οδηγίες για να γίνει καθημερινή πράξη η βιώσιμη μόδα, π.χ. «Δώσε παράταση στη διάρκεια ζωής των ρούχων». Με λίγα λόγια, διαφέρουν η οπτική γωνία από την οποία εξετάζεται η βιώσιμη μόδα σε κάθε Κείμενο και το κειμενικό είδος στο οποίο ανήκει κάθε Κείμενο.
Β3. Μία λεξικογραμματική (γλωσσική) επιλογή είναι η χρήση επιστημικής τροπικότητας «μπορείς να του χαρίσεις» (μπορείς και υποτακτική). Με τη χρήση της επιστημικής τροπικότητας δηλώνεται με ήπιο τρόπο η δυνατότητα που έχει καθένας και καθεμία να παρατείνει τη «ζωή» των ρούχων με την ίδια ή με άλλη χρήση τους και να συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος. Άλλη επιλογή είναι το β΄ ενικό πρόσωπο «Πριν βιαστείς να το ξεφορτωθείς» με τη χρήση του οποίου η συμβουλή-οδηγία της συντάκτριας για τη μεταποίηση ρούχων δίνεται σε οικείο και φιλικό ύφος. Και με την πρώτη και με τη δεύτερη λεξικογραμματική επιλογή ο λόγος της συντάκτριας έχει καλύτερη απήχηση, καλύτερη αποδοχή από τον δέκτη.
(Άλλη λεξικογραμματική (γλωσσική) επιλογή που μπορεί, επίσης, να αναφερθεί είναι η πρόταση «κανένα ρούχο δεν καταλήγει στον κάδο απορριμμάτων», στην οποία η συμβουλή της συντάκτριας να μη πετιούνται τα άχρηστα ρούχα στα σκουπίδια εκφράζεται με αποφθεγματικό και απόλυτο ύφος. Το ύφος αυτό προσδίδεται στον λόγο της με τη χρήση της οριστικής έγκλισης (βεβαιότητα) «καταλήγει» και με τη χρήση της διπλής άρνησης «κανένα … δεν».)
Θέμα Γ
Γ1. Η μητέρα και τα τρία κορίτσια του κειμένου 3, αποκτούν δύσκολα καινούρια ρούχα και σπάνια αγοράζουν έτοιμα. Συνήθως τα ράβει η μητέρα που είναι «καλή μοδίστρα», αξιοποιώντας στο έπακρο φθηνά ρετάλια υφασμάτων. Η μητέρα ράβει και για τον εαυτό της και κυρίως για τη μεγάλη κόρη, καινούριο ρούχο, όταν της μικρύνει αυτό που έχει. Το ρούχο αυτό στη συνέχεια το φορεί η δεύτερη, και μετά η τρίτη κόρη. Αυτός ο τρόπος απόκτησης και χρήσης αποτυπώνεται εμφατικά με τον ευθύ λόγο της μητέρας: – «Πάμε να δούμε κανένα φόρεμα για σένα για τις γιορτές, Αγγελική; Χρειάζεσαι ένα, το κόκκινο σου μίκρυνε, θα το πάρει τώρα η Χριστίνα. Να πάρεις ένα και άμα το προσέχεις θα μείνει και για τις άλλες». Τα ρούχα δεν ανήκουν σε όποια τα φορεί. Αντιμετωπίζονται ως αγαθά, που προσφέρονται για χρήση περιορισμένου χρόνου με τον όρο να χρησιμοποιηθούν με σεβασμό, να διατηρηθούν σε καλή κατάσταση, ώστε να μεταβιβαστούν στον επόμενο χρήστη ευπρεπή. Η αντιμετώπιση αυτή καταδεικνύεται παραστατικά με τη χρήση των δύο συνεχόμενων παρομοιώσεων «Ήταν τα ρούχα –και τα παπούτσια– κάπως σαν δανεικά, σαν αγαθά με μίσθωση χρόνου». Τα ρούχα επίσης μετατρέπονται σε σύμβολα μητρικής αγάπης που ενισχύουν τους οικογενειακούς δεσμούς, όπως υποδηλώνει η μεταφορά «Πώς είχε ένα μεγάλο ευχαριστώ μέσα στην καρδιά της για εκείνη» η οποία εικονοποιεί την ευγνωμοσύνη της Αγγελικής.
Διαπιστώνω ότι στις μέρες μας και η απόκτηση και η αντιμετώπιση των ρούχων διαφέρει. Συνήθως, αντιμετωπίζουμε τα ρούχα ως καταναλωτικά προϊόντα που αποκτούμε συχνά και εύκολα, τα χρησιμοποιούμε λίγο, σύντομα τα καταδικάζουμε σε αχρησία και τα πετάμε στον κάδο σκουπιδιών ή στην καλύτερη περίπτωση στον κάδο ανακύκλωσης. Η αγορά τους μας προσφέρει ψυχαγωγία και εκτόνωση και η απομάκρυνσή τους δε συνεπάγεται συναισθηματικό κόστος.
Θέμα Δ
Δ1. Τίτλος: Μόδα με οικολογική και κοινωνική ευαισθησία
Πρόλογος
Ο όρος «βιώσιμη μόδα» ακούγεται όλο και πιο συχνά, σαν νέα μόδα. Αλλά δεν είναι. Πρόκειται για αναγκαία στροφή στη βιομηχανία της μόδας η οποία προκύπτει από τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί, και από την καταναλωτική συμπεριφορά του.
Κύριο μέρος
Α΄ νοηματική ενότητα: λόγοι για τους οποίους είναι αναγκαία η βιώσιμη μόδα
(με συνεκτικότητα και με συνοχή)
– Η στροφή αυτή γίνεται αναγκαία για την εξασφάλιση της αειφορίας (της βιωσιμότητας) του πλανήτη μας, ώστε να μπορούν και οι μελλοντικές γενιές να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες. Η στροφή αυτή σημαίνει αλλαγή στην παραγωγή, στην αγορά και στη χρήση των προϊόντων μόδας, ρούχων και άλλων. Η βιώσιμη μόδα δε χρησιμοποιεί τις σπάνιες, πανάκριβες και μιας χρήσης πρώτες ύλες για την παραγωγή ρούχων και άλλων πολυτελών προϊόντων μόδας, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά χρησιμοποιεί υλικά που η παραγωγή τους δεν επιβαρύνει το περιβάλλον και υλικά από ανακύκλωση, όπως βιολογικό βαμβάκι, κάνναβη, λινό, φυτικές βαφές, βιοδιασπώμενο πλαστικό κ.ά. Με τα μέσα αυτά δημιουργούνται από τους σχεδιαστές μόδας ελκυστικά στο μάτι του καταναλωτή και φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα.
– Η βιώσιμη μόδα είναι αναγκαία και γιατί στόχος της ως κίνημα είναι να γίνουν αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις. Αλλαγές στις συνθήκες εργασίας και στις αμοιβές των εργαζομένων, ώστε αυτοί να εργάζονται με ασφάλεια και να αμείβονται δίκαια. Οι ασφαλείς συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων εξαρτώνται και από περιβαλλοντικούς και από κοινωνικούς παράγοντες. Αυτά είναι αλληλένδετα. Με τη βιώσιμη μόδα γίνεται μια συντονισμένη προσπάθεια του κόσμου της μόδας για ασφαλή και δίκαιο κόσμο.
Β΄ νοηματική ενότητα: η συμβολή των καταναλωτών στην καθιέρωση της βιώσιμης μόδας (με συνεκτικότητα και με συνοχή)
– Σ’ αυτή τη συντονισμένη προσπάθεια ιδιαίτερα ενεργό ρόλο μπορούν να παίξουν οι καταναλωτές υιοθετώντας στην καταναλωτική τους συμπεριφορά το νέο πνεύμα οικολογικής και κοινωνικής ευαισθησίας που φέρνει η βιώσιμη μόδα. Μπορούμε να αγοράζουμε μόνο ρούχα που μας είναι απαραίτητα και να τα φροντίζουμε, ώστε να παρατείνουμε τη διάρκεια ζωής τους. Όταν μειώνουμε τις αγορές ρούχων, αφενός έχουμε οικονομικό όφελος και αφετέρου μειώνουμε τη ζήτηση για υπερβολική παραγωγή, οδηγώντας σε χαμηλότερη κατανάλωση πόρων και παραγωγή αποβλήτων. Για τα ρούχα που δε χρησιμοποιούμε πια μπορούμε να βρούμε τον καταλληλότερο τρόπο για να τα αξιοποιήσουμε και να τους δώσουμε νέα ζωή· να τα δωρίσουμε, να τα ανταλλάξουμε με άλλους, να τα επιδιορθώσουμε, να τα μεταποιήσουμε, να τα μεταμορφώσουμε με δημιουργικό τρόπο, να επαναχρησιμοποιήσουμε υλικά τους ή να τα ανακυκλώσουμε, αποφεύγοντας να τα πετάξουμε στα σκουπίδια. Μπορούμε να ενθαρρύνουμε τους άλλους να ακολουθούν πρακτικές της βιώσιμης μόδας ευαισθητοποιώντας τους οικολογικά και κοινωνικά.
Επίλογος
Κάθε επιλογή μας έχει τη δύναμη να αλλάξει προς το καλύτερο τον κόσμο. Η βιώσιμη μόδα δεν είναι πανάκεια. Αλλά, αγκαλιάζοντας πρακτικές της, συμβάλλουμε στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη δημιουργία πιο υπεύθυνου, πιο δίκαιου, πιο βιώσιμου κόσμου.
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Θέμα Β
Β1.
1. δ
2. β
3. α
4. β
5. γ
Β2. α. Με τη χρήση των τίτλων η συντάκτρια συνοψίζει εμφατικά το περιεχόμενο κάθε βήματος-συμβουλής και δομικά δηλώνει ευδιάκριτα και με σαφήνεια τη σειρά των βημάτων τα οποία πρέπει να ακολουθηθούν, για να γίνει η βιώσιμη μόδα μέρος της καθημερινότητας των ανθρώπων. Έτσι, κάνει καλύτερα κατανοητό το μήνυμά της και μεθοδικά καθοδηγεί τον αναγνώστη στην επίτευξη του στόχου για τον οποίο έγραψε το κείμενο.
β. Απόδοση στην κυριολεξία:
– «Αγκαλιάζοντας αυτές τις αλλαγές»: αποδεχόμενοι με προθυμία (ή πρόθυμα) αυτές τις αλλαγές (ή με την πρόθυμη αποδοχή αυτών των αλλαγών)
– «να βάλεις και εσύ το “λιθαράκι” σου»: να συμβάλεις και εσύ ενεργά (ή να βοηθήσεις και εσύ ενεργά)
Β3. Δύο κειμενικά σχήματα που εξυπηρετούν την πρόθεση του αρθρογράφου στην παράγραφο αυτή είναι τα παραδείγματα και η αιτιολόγηση. Ο αρθρογράφος αναφέρει παραδείγματα οικολογικών υλικών «βιολογικό βαμβάκι … μπαμπού» στα οποία στρέφονται όλο και περισσότερο οι μάρκες, καθώς η χρήση τους είναι λιγότερο επιβαρυντική για το περιβάλλον. Έτσι, εξηγεί και τεκμηριώνει τον λόγο για τον οποίο η βιώσιμη μόδα εστιάζει σε αυτά. Δεύτερο κειμενικό σχήμα είναι η αιτιολόγηση «καθώς συμβάλλουν στη μείωση … πόρων». Με την αιτιολόγηση εξηγείται η προτίμηση όσων παράγουν προϊόντα βιώσιμης μόδας στα ανακυκλωμένα υλικά. Η αιτιολόγηση είναι επιχείρημα.
Για τη συγγραφή του κριτηρίου προσομοίωσης συνεργάστηκαν οι
Σπυρίδων Κ. Κούτρας, Υπαπαντή Η. Ζουρούδη, Γλυκερία Ι. Βογιατζή.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου