ΑΝΑΣΚΕΥΗ ΑΠΟΨΕΩΝ/ΘΕΣΕΩΝ
Η ανασκευή απόψεων/θέσεων
Ανασκευή απόψεων/θέσεων είναι η αντίκρουση, η ανατροπή μιας άποψης/θέσης και των επιχειρημάτων που τη στηρίζουν. Η ανασκευή θέσεων είναι η πεμπτουσία του πειστικού λόγου. Είναι η πιο απαιτητική μορφή, επειδή, για να αντικρούσουμε πειστικά απόψεις άλλων, πρέπει να είμαστε εύστοχοι, να έχουμε γνώσεις, να χρησιμοποιούμε κάθε πρόσφορο τρόπο πειθούς και μάλιστα ανάλογα με την επικοινωνιακή περίσταση, να οργανώνουμε λογικά τις σκέψεις μας, να τις εκφράζουμε με σαφήνεια και να τις αισθητοποιούμε με τους κατάλληλους εκφραστικούς τρόπους.
Ανασκευή είναι και η διαφωνία μας με άποψη/θέση με την οποία καλούμαστε να συμφωνήσουμε ή να διαφωνήσουμε.
Η δομή της παραγράφου στην οποία ανασκευάζουμε θέσεις
α. Διατύπωση/παράθεση της προς ανασκευή θέσης: Ο συγγραφέας ισχυρίζεται… ή Άποψη του συγγραφέα είναι…
β. Προσωπική θέση: Ο ισχυρισμός / Η άποψη του συγγραφέα ότι… είναι αβάσιμη, δεν έχει αναμφισβήτητη αποδεικτική αξία, μπορεί να αντικρουστεί, να ανασκευαστεί, να καταρριφθεί (σε μία περίοδο και σε ύφος πιο σύνθετο) ή
Ο συγγραφέας ισχυρίζεται ότι… Ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει αναμφισβήτητη αποδεικτική αξία και μπορεί να αντικρουστεί (σε δύο περιόδους και σε ύφος πιο απλό).
γ. Αντίκρουση της προς ανασκευή θέσης και αιτιολόγηση της προσωπικής μας θέσης.
δ. Συμπέρασμα-κατακλείδα: Διατύπωση του συμπεράσματος που απορρέει λογικά από την επιχειρηματολογία την οποία προηγουμένως έχουμε αναπτύξει.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
Κείμενο
[Βία]
Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η βία είναι αναπόφευκτη, γιατί η βιαιότητα είναι εγγενής στον άνθρωπο, είναι στη φύση του. Η άποψη αυτή δεν ευσταθεί. Η επιστήμη υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαμορφώνεται από τις γενετικές του προδιαθέσεις και από τις επιδράσεις που δέχεται από το περιβάλλον στο οποίο ζει. Επομένως, ακόμα κι αν έχει ενστικτώδεις τάσεις προς κάποια συμπεριφορά, η εκδήλωση των τάσεων αυτών δεν είναι αναπόφευκτη, επειδή ο άνθρωπος έχει λογική και έχει καθιερώσει πολιτισμένους τρόπους συμπεριφοράς και άρα μπορεί να ελέγχει και να τιθασεύει τα ένστικτά του. Αυτό ισχύει και για την επιθετικότητα και τη βιαιότητα.
Σπυρίδων Κ. Κούτρας, Πειστικός Λόγος: Θέματα σύγχρονου προβληματισμού,
Αθήνα, εκδ. Σαββάλας, 2020
Θέμα
Ποια είναι η άποψη που ανασκευάζει ο συγγραφέας στο παραπάνω κείμενο; (μονάδες 5) Είναι πειστική η ανασκευή της; Αιτιολόγησε την απάντησή σου. (μονάδες 10)
Μονάδες 15
Απάντηση
Ο συγγραφέας ανασκευάζει την άποψη ότι η βία είναι αναπόφευκτη και το επιχείρημα με το οποίο αυτή στηρίζεται, ότι «η βιαιότητα είναι εγγενής στον άνθρωπο». Για την ανασκευή τους χρησιμοποιεί έγκυρο και αξιόπιστο τεκμήριο: «Η επιστήμη υποστηρίζει ... από το περιβάλλον στο οποίο ζει», και το ορθό επιχείρημα ότι με τη λογική και τους πολιτισμένους τρόπους συμπεριφοράς που έχει καθιερώσει ο άνθρωπος μπορεί να ελέγχει τις εγγενείς τάσεις του: «Επομένως ... επειδή ... να τιθασεύει τα ένστικτά του». Το συμπέρασμα, μάλιστα, στο οποίο καταλήγει («άρα μπορεί να ελέγχει ... και τη βιαιότητα») δίνεται ως δυνατότητα και αυτό το καθιστά πιο αξιόπιστο. Γι’ αυτό η ανασκευή από τον συγγραφέα της άποψης/ισχυρισμού ότι η βία είναι αναπόφευκτη κρίνεται πειστική.
Από τα βιβλία μας: Σπυρίδων Κ. Κούτρας - Υπαπαντή Η. Ζουρούδη, Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία, Γράψ' το έτσι!, α΄ και β΄ τεύχος, εκδόσεις Σαββάλας.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου